در برخي خبرگزاريها از قول دكتر محمدرضا وفا، متخصص تغذيه و استاديار دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكيايران نوشته بودند كه دم كردن ماكاروني، نمايه گلايسمي اين غذا را افزايش ميدهد و بهاين ترتيب، زمينههاي افزايش قند خون را در مصرفكننده بيش از پيش فراهم ميآورد. از اين رو، به سراغ ايشان رفته و در همين خصوص به گفتوگو نشستيم. آنچه پيش رو داريد نتيجه اين گفتگو است.
اگر موافق باشيد از تعريف نمايه گلايسمي شروع کنيم. آقاي دکتر اصلا نمايه گلايسمي چيست؟
در اصل، هضم و جذب كربوهيدراتها به شكل فيزيكي و شيميايي آنها بستگي دارد، يعني آنكه تا چه اندازه در آنها مواد غيرغذايي يا همان فيبرها وجود دارند. هر قدر اين تركيبات بيشتر باشند، هضم و جذب ماده غذايي دشوارتر خواهد بود. به علاوه، نوع كريستالهاي نشاستهاي موجود در مواد غذايي كربوهيدراتدار نيز در هضم و جذبشان موثر بوده و تفاوت در سرعت اين عمليات را به همراه دارند. بهاين ترتيب سرعت تبديل کربوهيدراتها و جذب آنها نشاندهنده نمايه گلايسمي يک ماده غذايي است. ميتوان گفت ميزان قند خوني كه پس از مصرف يك وعده غذايي بالا ميرود نشان دهنده نمايه گلايسمي آن وعده است. بنا به تعريف آنها، ميزان افزايش قند خون بعد از مصرف50گرم ماده غذايي كربوهيدراتدار در مقايسه با افزايش قند خون پس از مصرف گلوكز يا نان سفيد كه نمايه گلايسميشان برابر با 100 است، تعيينکننده نمايه گلايسميتعيين آن است. اما علاوه بر نمايه گلايسمي، در 10تا 15سال گذشته موضوع جديد ديگري براي اولين بار از سوي متخصصان دانشگاه هاروارد مطرح شد كه به نام بار گلايسمي شهرت يافته كه در افزايش قند خون موثر شناخته شده است. بار گلايسمي از حاصل ضرب نمايه گلايسمي و كل كربوهيدرات موجود در غذا حاصل ميشود. به عبارت ديگر، ممكن است كه ماده غذايي نمايه گلايسمي بالايي داشته باشد اما بار گلايسمي آن به دليل مقدار كل كربوهيدرات موجود كم باشد مانند هويج كه نمايه گلايسمي بالايي دارد اما بار گلايسمي آن به دليل پايين بودن كربوهيدرات كم است.
اگر موافق باشيد از تعريف نمايه گلايسمي شروع کنيم. آقاي دکتر اصلا نمايه گلايسمي چيست؟
در اصل، هضم و جذب كربوهيدراتها به شكل فيزيكي و شيميايي آنها بستگي دارد، يعني آنكه تا چه اندازه در آنها مواد غيرغذايي يا همان فيبرها وجود دارند. هر قدر اين تركيبات بيشتر باشند، هضم و جذب ماده غذايي دشوارتر خواهد بود. به علاوه، نوع كريستالهاي نشاستهاي موجود در مواد غذايي كربوهيدراتدار نيز در هضم و جذبشان موثر بوده و تفاوت در سرعت اين عمليات را به همراه دارند. بهاين ترتيب سرعت تبديل کربوهيدراتها و جذب آنها نشاندهنده نمايه گلايسمي يک ماده غذايي است. ميتوان گفت ميزان قند خوني كه پس از مصرف يك وعده غذايي بالا ميرود نشان دهنده نمايه گلايسمي آن وعده است. بنا به تعريف آنها، ميزان افزايش قند خون بعد از مصرف50گرم ماده غذايي كربوهيدراتدار در مقايسه با افزايش قند خون پس از مصرف گلوكز يا نان سفيد كه نمايه گلايسميشان برابر با 100 است، تعيينکننده نمايه گلايسميتعيين آن است. اما علاوه بر نمايه گلايسمي، در 10تا 15سال گذشته موضوع جديد ديگري براي اولين بار از سوي متخصصان دانشگاه هاروارد مطرح شد كه به نام بار گلايسمي شهرت يافته كه در افزايش قند خون موثر شناخته شده است. بار گلايسمي از حاصل ضرب نمايه گلايسمي و كل كربوهيدرات موجود در غذا حاصل ميشود. به عبارت ديگر، ممكن است كه ماده غذايي نمايه گلايسمي بالايي داشته باشد اما بار گلايسمي آن به دليل مقدار كل كربوهيدرات موجود كم باشد مانند هويج كه نمايه گلايسمي بالايي دارد اما بار گلايسمي آن به دليل پايين بودن كربوهيدرات كم است.
خوردن مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا چه زيانهايي به بدن ميرساند؟
از آنجا كه افزايش قند خون مخاطرات فراواني را به همراه دارد، از 20 تا 30 سال گذشته توجه بسياري از متخصصان را به خود جلب كرده است. از اين رو، نتيجه مطالعات به سمتي رفته است كه به مردم توصيه شود از غذاهايي استفاده كنند كه قند خون را پس از مصرف، به كمترين ميزان افزايش دهند. بهطور مثال، به بيماران ديابتي، قلبي و برخي از بيماران سرطاني مانند مبتلايان به سرطان دستگاه گوارش، توصيه ميشود تا كمتر از غذاهايي استفاده كنند كه قند خون را بالا ميبرند. از سوي ديگر، قند خون يك عامل اكسيد كننده است كه وجودش ميتواند در سطح سلولي موجب تخريب سلولها شده و زمينههاي سرطان را در افراد مستعد فراهم آورد. با وجود اين دلايل است كه مصرف كمتر مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا يكي از اركان مهم تغذيه سالم به حساب ميآيد.
در ميان انواع گروههاي غذايي، چه غذاهايي نمايه گلايسميبالا و چه غذاهايي نمايه گلايسمي پاييني دارند؟
طي تحقيقات انجام شده داخلي و خارجي، ميزان اين شاخص در كليه مواد غذايي اندازهگيري شدهاند. خانم دكتر طالبان در انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايي نمايه گلايسمي اغلب غذاهاي ايراني را محاسبه كردهاند، به طوري كه مواد غذايي از نظر مقدار اين نمايه به سه دسته با انديس گلايسمي پايين، متوسط و زياد تقسيم شدهاند. به طوري كه اگر نمايه گلايسمي ماده غذايي كمتر از 55 باشد، در دسته مواد غذايي با نمايه گلايسمي پايين، اگر بين 55 تا 69 باشد، در دسته مواد غذايي با نمايه گلايسميمتوسط و اگر بيشتر از 70 باشد، در دسته غذاهايي جاي ميگيرد كه نمايه گلايسمي آن بالاست. اما توجه داشته باشيد كه بايد كل وعده غذايي را از نظر ميزان نمايه گلايسمي مورد توجه قرار داد. همان طور كه ميدانيد، پنج گروه غذايي وجود دارد در اين ميان غلات و سيب زميني جز مواد غذايي هستند كه نمايه گلايسمي بالايي دارند. شير و لبنيات در دسته مواد غذايي جاي ميگيرند كه نمايه گلايسميشان متوسط است. در ميان سبزي و ميوهها اين شاخص در كمترين ميزان خود قرار دارد اما در اين گروه غذايي نيز سبزيهايي مانند هويج و ميوههايي مانند انبه و هندوانه (به طور كلي ميوههاي شيرين) وجود دارند كه نمايه گلايسميشان بالاست اما چربيها و مواد غذايي پرپروتئين به دليل نداشتن كربوهيدرات، نمايه گلايسميدر آنها معنايي پيدا نميكند.
چه عواملي در كاهش و يا افزايش اين معيار موثراند؟
در كل به ياد داشته باشيد كه مواد غذايي هر چه طبيعيتر باشند، نمايه گلايسميشان كمتر است و هر قدر عمليات فرآوري در آنها بيشتر انجام شود، اين نمايه افزايش پيدا ميكند. بهطور مثال، گندم كامل و سبوسدار بر اثر آرد شدن و يا سبوسگيري و تبديل شدن به آرد شيرينيپزي به شدت نمايه گلايسمياش افزوده ميشود. حتي هويج خام با اينكه نمايه گلايسمي بالايي دارد اما بر اثر پخته شدن و حتي پوره شدن نمايه گلايسمي آن بيش از پيش افزوده ميشود. علاوه بر موارد ياد شده، روش پخت نيز در افزايش نمايه گلايسمي موثر است، بهاين ترتيب كه با دم كردن برنج و يا ماكاروني نمايه بالاياين مواد غذايي به ميزان قابل ملاحظهاي افزايش پيدا ميكند زيرا بااين عمليات ضريب هضم غذا افزايش يافته و به آساني ميتواند قند خون را افزايش دهد. ممكن است اين تصور را داشته باشيد كه كته كردن ممكن است در مقدار اين نمايه تاثيرگذار باشد در حالي كه بايد بگوييم فرآيند دم كردن است كه براين شاخص تاثير ميگذارد در حالي كه كته كردن فقط ويتامينهاي موجود در برنج را كه با آبكش كردن از بين ميروند، حفظ ميكند. بنابراين طبق دستور العمل منتشر شده از سوي سازمان جهاني بهداشت، توصيه شده است كه افراد در روز حداقل پنج نوبت ميوه فصل و نه آب آن را استفاده كنند. به علاوه، بهتر است اين ميوهها كمتر شيرين باشند. به علاوه، به همراه غذا سبزي و صيفي بيشتري استفاده كنند. به طور مثال، به همراه كباب و هر لقمهاي كه به دهان ميگذارند، از سبزي خوردن و يا كاهو استفاده كنند. نان را به شكل سبوسدار ميل كرده و برنج سفيد را كه نمايه گلايسمي بالايي دارد، به همراه سبزي خوردن و يا ساير سبزيها ميل كنند.
مصرف مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا براي چه كساني ممانعتي را به همراه ندارد؟
به طور كلي، به افراد سالم نيز توصيه ميشود كه تا جايي كه ميتوانند از مواد غذايي با انديس گلايسمي بالا استفاده نكنند و به جاي آنها مواد غذايي با انديس گلايسمي متوسط را جايگزين كنند. به علاوه، در صورت تمايل به مصرف غذاهايي كه انديس گلايسمي بالايي دارند، آنها را به طور مكرر استفاده نكرده بلكه تعادل را در مصرف آنها مورد توجه قرار دهند. در ميان افراد سالم، تنها ورزشكاران حرفهاي كه پس از تمرين مجبور هستند براي تامين ذخاير گليكوژن مصرف شدهشان از مواد غذايي استفاده كنند. بهتر است اين غذاها از نوع موادي باشد كه نمايه گلايسمي بالايي دارند. اما درباره بيماران به خصوص بيماران ديابتي و قلبي بهتر است كه در كمترين مقدار ممكن از مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا استفاده كنند. براي ديابتيها از آنجا كه اين دسته از غذاها قند خون را به شدت افزايش ميدهند و آنها نميتوانند در زمان مشخص آن را به حد ثابت نگه دارند، به هيچ عنوان توصيه نميشود زيرا قند خون همواره در حد 90 تا 110 ميليگرم در دسيليتر ثابت است كه پس از مصرف غذا ممكن است به 200 تا 350 ميليگرم در دسيليتر برسد و اين بيماران نميتوانند به سرعت قند خونشان را در حد متعادل كنترل كنند. به علاوه، در بيماران قلبي نيز ميزان قند خون بسيار مهم است زيرا افزايش آن موجب توليد كلسترول شده (زيرا قند پيش ساز ساختن كلسترول است) بنابراين فاكتور مهمي كه در وخيمتر كردن حال اين دسته از بيماران موثراست، افزايش پيدا ميكند.
اگر موافق باشيد از تعريف نمايه گلايسمي شروع کنيم. آقاي دکتر اصلا نمايه گلايسمي چيست؟
در اصل، هضم و جذب كربوهيدراتها به شكل فيزيكي و شيميايي آنها بستگي دارد، يعني آنكه تا چه اندازه در آنها مواد غيرغذايي يا همان فيبرها وجود دارند. هر قدر اين تركيبات بيشتر باشند، هضم و جذب ماده غذايي دشوارتر خواهد بود. به علاوه، نوع كريستالهاي نشاستهاي موجود در مواد غذايي كربوهيدراتدار نيز در هضم و جذبشان موثر بوده و تفاوت در سرعت اين عمليات را به همراه دارند. بهاين ترتيب سرعت تبديل کربوهيدراتها و جذب آنها نشاندهنده نمايه گلايسمي يک ماده غذايي است. ميتوان گفت ميزان قند خوني كه پس از مصرف يك وعده غذايي بالا ميرود نشان دهنده نمايه گلايسمي آن وعده است. بنا به تعريف آنها، ميزان افزايش قند خون بعد از مصرف50گرم ماده غذايي كربوهيدراتدار در مقايسه با افزايش قند خون پس از مصرف گلوكز يا نان سفيد كه نمايه گلايسميشان برابر با 100 است، تعيينکننده نمايه گلايسميتعيين آن است. اما علاوه بر نمايه گلايسمي، در 10تا 15سال گذشته موضوع جديد ديگري براي اولين بار از سوي متخصصان دانشگاه هاروارد مطرح شد كه به نام بار گلايسمي شهرت يافته كه در افزايش قند خون موثر شناخته شده است. بار گلايسمي از حاصل ضرب نمايه گلايسمي و كل كربوهيدرات موجود در غذا حاصل ميشود. به عبارت ديگر، ممكن است كه ماده غذايي نمايه گلايسمي بالايي داشته باشد اما بار گلايسمي آن به دليل مقدار كل كربوهيدرات موجود كم باشد مانند هويج كه نمايه گلايسمي بالايي دارد اما بار گلايسمي آن به دليل پايين بودن كربوهيدرات كم است.
خوردن مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا چه زيانهايي به بدن ميرساند؟
از آنجا كه افزايش قند خون مخاطرات فراواني را به همراه دارد، از 20 تا 30 سال گذشته توجه بسياري از متخصصان را به خود جلب كرده است. از اين رو، نتيجه مطالعات به سمتي رفته است كه به مردم توصيه شود از غذاهايي استفاده كنند كه قند خون را پس از مصرف، به كمترين ميزان افزايش دهند. بهطور مثال، به بيماران ديابتي، قلبي و برخي از بيماران سرطاني مانند مبتلايان به سرطان دستگاه گوارش، توصيه ميشود تا كمتر از غذاهايي استفاده كنند كه قند خون را بالا ميبرند. از سوي ديگر، قند خون يك عامل اكسيد كننده است كه وجودش ميتواند در سطح سلولي موجب تخريب سلولها شده و زمينههاي سرطان را در افراد مستعد فراهم آورد. با وجود اين دلايل است كه مصرف كمتر مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا يكي از اركان مهم تغذيه سالم به حساب ميآيد.
در ميان انواع گروههاي غذايي، چه غذاهايي نمايه گلايسميبالا و چه غذاهايي نمايه گلايسمي پاييني دارند؟
طي تحقيقات انجام شده داخلي و خارجي، ميزان اين شاخص در كليه مواد غذايي اندازهگيري شدهاند. خانم دكتر طالبان در انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايي نمايه گلايسمي اغلب غذاهاي ايراني را محاسبه كردهاند، به طوري كه مواد غذايي از نظر مقدار اين نمايه به سه دسته با انديس گلايسمي پايين، متوسط و زياد تقسيم شدهاند. به طوري كه اگر نمايه گلايسمي ماده غذايي كمتر از 55 باشد، در دسته مواد غذايي با نمايه گلايسمي پايين، اگر بين 55 تا 69 باشد، در دسته مواد غذايي با نمايه گلايسميمتوسط و اگر بيشتر از 70 باشد، در دسته غذاهايي جاي ميگيرد كه نمايه گلايسمي آن بالاست. اما توجه داشته باشيد كه بايد كل وعده غذايي را از نظر ميزان نمايه گلايسمي مورد توجه قرار داد. همان طور كه ميدانيد، پنج گروه غذايي وجود دارد در اين ميان غلات و سيب زميني جز مواد غذايي هستند كه نمايه گلايسمي بالايي دارند. شير و لبنيات در دسته مواد غذايي جاي ميگيرند كه نمايه گلايسميشان متوسط است. در ميان سبزي و ميوهها اين شاخص در كمترين ميزان خود قرار دارد اما در اين گروه غذايي نيز سبزيهايي مانند هويج و ميوههايي مانند انبه و هندوانه (به طور كلي ميوههاي شيرين) وجود دارند كه نمايه گلايسميشان بالاست اما چربيها و مواد غذايي پرپروتئين به دليل نداشتن كربوهيدرات، نمايه گلايسميدر آنها معنايي پيدا نميكند.
چه عواملي در كاهش و يا افزايش اين معيار موثراند؟
در كل به ياد داشته باشيد كه مواد غذايي هر چه طبيعيتر باشند، نمايه گلايسميشان كمتر است و هر قدر عمليات فرآوري در آنها بيشتر انجام شود، اين نمايه افزايش پيدا ميكند. بهطور مثال، گندم كامل و سبوسدار بر اثر آرد شدن و يا سبوسگيري و تبديل شدن به آرد شيرينيپزي به شدت نمايه گلايسمياش افزوده ميشود. حتي هويج خام با اينكه نمايه گلايسمي بالايي دارد اما بر اثر پخته شدن و حتي پوره شدن نمايه گلايسمي آن بيش از پيش افزوده ميشود. علاوه بر موارد ياد شده، روش پخت نيز در افزايش نمايه گلايسمي موثر است، بهاين ترتيب كه با دم كردن برنج و يا ماكاروني نمايه بالاياين مواد غذايي به ميزان قابل ملاحظهاي افزايش پيدا ميكند زيرا بااين عمليات ضريب هضم غذا افزايش يافته و به آساني ميتواند قند خون را افزايش دهد. ممكن است اين تصور را داشته باشيد كه كته كردن ممكن است در مقدار اين نمايه تاثيرگذار باشد در حالي كه بايد بگوييم فرآيند دم كردن است كه براين شاخص تاثير ميگذارد در حالي كه كته كردن فقط ويتامينهاي موجود در برنج را كه با آبكش كردن از بين ميروند، حفظ ميكند. بنابراين طبق دستور العمل منتشر شده از سوي سازمان جهاني بهداشت، توصيه شده است كه افراد در روز حداقل پنج نوبت ميوه فصل و نه آب آن را استفاده كنند. به علاوه، بهتر است اين ميوهها كمتر شيرين باشند. به علاوه، به همراه غذا سبزي و صيفي بيشتري استفاده كنند. به طور مثال، به همراه كباب و هر لقمهاي كه به دهان ميگذارند، از سبزي خوردن و يا كاهو استفاده كنند. نان را به شكل سبوسدار ميل كرده و برنج سفيد را كه نمايه گلايسمي بالايي دارد، به همراه سبزي خوردن و يا ساير سبزيها ميل كنند.
مصرف مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا براي چه كساني ممانعتي را به همراه ندارد؟
به طور كلي، به افراد سالم نيز توصيه ميشود كه تا جايي كه ميتوانند از مواد غذايي با انديس گلايسمي بالا استفاده نكنند و به جاي آنها مواد غذايي با انديس گلايسمي متوسط را جايگزين كنند. به علاوه، در صورت تمايل به مصرف غذاهايي كه انديس گلايسمي بالايي دارند، آنها را به طور مكرر استفاده نكرده بلكه تعادل را در مصرف آنها مورد توجه قرار دهند. در ميان افراد سالم، تنها ورزشكاران حرفهاي كه پس از تمرين مجبور هستند براي تامين ذخاير گليكوژن مصرف شدهشان از مواد غذايي استفاده كنند. بهتر است اين غذاها از نوع موادي باشد كه نمايه گلايسمي بالايي دارند. اما درباره بيماران به خصوص بيماران ديابتي و قلبي بهتر است كه در كمترين مقدار ممكن از مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا استفاده كنند. براي ديابتيها از آنجا كه اين دسته از غذاها قند خون را به شدت افزايش ميدهند و آنها نميتوانند در زمان مشخص آن را به حد ثابت نگه دارند، به هيچ عنوان توصيه نميشود زيرا قند خون همواره در حد 90 تا 110 ميليگرم در دسيليتر ثابت است كه پس از مصرف غذا ممكن است به 200 تا 350 ميليگرم در دسيليتر برسد و اين بيماران نميتوانند به سرعت قند خونشان را در حد متعادل كنترل كنند. به علاوه، در بيماران قلبي نيز ميزان قند خون بسيار مهم است زيرا افزايش آن موجب توليد كلسترول شده (زيرا قند پيش ساز ساختن كلسترول است) بنابراين فاكتور مهمي كه در وخيمتر كردن حال اين دسته از بيماران موثراست، افزايش پيدا ميكند.
خوردن مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا چه زيانهايي به بدن ميرساند؟
از آنجا كه افزايش قند خون مخاطرات فراواني را به همراه دارد، از 20 تا 30 سال گذشته توجه بسياري از متخصصان را به خود جلب كرده است. از اين رو، نتيجه مطالعات به سمتي رفته است كه به مردم توصيه شود از غذاهايي استفاده كنند كه قند خون را پس از مصرف، به كمترين ميزان افزايش دهند. بهطور مثال، به بيماران ديابتي، قلبي و برخي از بيماران سرطاني مانند مبتلايان به سرطان دستگاه گوارش، توصيه ميشود تا كمتر از غذاهايي استفاده كنند كه قند خون را بالا ميبرند. از سوي ديگر، قند خون يك عامل اكسيد كننده است كه وجودش ميتواند در سطح سلولي موجب تخريب سلولها شده و زمينههاي سرطان را در افراد مستعد فراهم آورد. با وجود اين دلايل است كه مصرف كمتر مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا يكي از اركان مهم تغذيه سالم به حساب ميآيد.
در ميان انواع گروههاي غذايي، چه غذاهايي نمايه گلايسميبالا و چه غذاهايي نمايه گلايسمي پاييني دارند؟
طي تحقيقات انجام شده داخلي و خارجي، ميزان اين شاخص در كليه مواد غذايي اندازهگيري شدهاند. خانم دكتر طالبان در انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايي نمايه گلايسمي اغلب غذاهاي ايراني را محاسبه كردهاند، به طوري كه مواد غذايي از نظر مقدار اين نمايه به سه دسته با انديس گلايسمي پايين، متوسط و زياد تقسيم شدهاند. به طوري كه اگر نمايه گلايسمي ماده غذايي كمتر از 55 باشد، در دسته مواد غذايي با نمايه گلايسمي پايين، اگر بين 55 تا 69 باشد، در دسته مواد غذايي با نمايه گلايسميمتوسط و اگر بيشتر از 70 باشد، در دسته غذاهايي جاي ميگيرد كه نمايه گلايسمي آن بالاست. اما توجه داشته باشيد كه بايد كل وعده غذايي را از نظر ميزان نمايه گلايسمي مورد توجه قرار داد. همان طور كه ميدانيد، پنج گروه غذايي وجود دارد در اين ميان غلات و سيب زميني جز مواد غذايي هستند كه نمايه گلايسمي بالايي دارند. شير و لبنيات در دسته مواد غذايي جاي ميگيرند كه نمايه گلايسميشان متوسط است. در ميان سبزي و ميوهها اين شاخص در كمترين ميزان خود قرار دارد اما در اين گروه غذايي نيز سبزيهايي مانند هويج و ميوههايي مانند انبه و هندوانه (به طور كلي ميوههاي شيرين) وجود دارند كه نمايه گلايسميشان بالاست اما چربيها و مواد غذايي پرپروتئين به دليل نداشتن كربوهيدرات، نمايه گلايسميدر آنها معنايي پيدا نميكند.
چه عواملي در كاهش و يا افزايش اين معيار موثراند؟
در كل به ياد داشته باشيد كه مواد غذايي هر چه طبيعيتر باشند، نمايه گلايسميشان كمتر است و هر قدر عمليات فرآوري در آنها بيشتر انجام شود، اين نمايه افزايش پيدا ميكند. بهطور مثال، گندم كامل و سبوسدار بر اثر آرد شدن و يا سبوسگيري و تبديل شدن به آرد شيرينيپزي به شدت نمايه گلايسمياش افزوده ميشود. حتي هويج خام با اينكه نمايه گلايسمي بالايي دارد اما بر اثر پخته شدن و حتي پوره شدن نمايه گلايسمي آن بيش از پيش افزوده ميشود. علاوه بر موارد ياد شده، روش پخت نيز در افزايش نمايه گلايسمي موثر است، بهاين ترتيب كه با دم كردن برنج و يا ماكاروني نمايه بالاياين مواد غذايي به ميزان قابل ملاحظهاي افزايش پيدا ميكند زيرا بااين عمليات ضريب هضم غذا افزايش يافته و به آساني ميتواند قند خون را افزايش دهد. ممكن است اين تصور را داشته باشيد كه كته كردن ممكن است در مقدار اين نمايه تاثيرگذار باشد در حالي كه بايد بگوييم فرآيند دم كردن است كه براين شاخص تاثير ميگذارد در حالي كه كته كردن فقط ويتامينهاي موجود در برنج را كه با آبكش كردن از بين ميروند، حفظ ميكند. بنابراين طبق دستور العمل منتشر شده از سوي سازمان جهاني بهداشت، توصيه شده است كه افراد در روز حداقل پنج نوبت ميوه فصل و نه آب آن را استفاده كنند. به علاوه، بهتر است اين ميوهها كمتر شيرين باشند. به علاوه، به همراه غذا سبزي و صيفي بيشتري استفاده كنند. به طور مثال، به همراه كباب و هر لقمهاي كه به دهان ميگذارند، از سبزي خوردن و يا كاهو استفاده كنند. نان را به شكل سبوسدار ميل كرده و برنج سفيد را كه نمايه گلايسمي بالايي دارد، به همراه سبزي خوردن و يا ساير سبزيها ميل كنند.
مصرف مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا براي چه كساني ممانعتي را به همراه ندارد؟
به طور كلي، به افراد سالم نيز توصيه ميشود كه تا جايي كه ميتوانند از مواد غذايي با انديس گلايسمي بالا استفاده نكنند و به جاي آنها مواد غذايي با انديس گلايسمي متوسط را جايگزين كنند. به علاوه، در صورت تمايل به مصرف غذاهايي كه انديس گلايسمي بالايي دارند، آنها را به طور مكرر استفاده نكرده بلكه تعادل را در مصرف آنها مورد توجه قرار دهند. در ميان افراد سالم، تنها ورزشكاران حرفهاي كه پس از تمرين مجبور هستند براي تامين ذخاير گليكوژن مصرف شدهشان از مواد غذايي استفاده كنند. بهتر است اين غذاها از نوع موادي باشد كه نمايه گلايسمي بالايي دارند. اما درباره بيماران به خصوص بيماران ديابتي و قلبي بهتر است كه در كمترين مقدار ممكن از مواد غذايي با نمايه گلايسمي بالا استفاده كنند. براي ديابتيها از آنجا كه اين دسته از غذاها قند خون را به شدت افزايش ميدهند و آنها نميتوانند در زمان مشخص آن را به حد ثابت نگه دارند، به هيچ عنوان توصيه نميشود زيرا قند خون همواره در حد 90 تا 110 ميليگرم در دسيليتر ثابت است كه پس از مصرف غذا ممكن است به 200 تا 350 ميليگرم در دسيليتر برسد و اين بيماران نميتوانند به سرعت قند خونشان را در حد متعادل كنترل كنند. به علاوه، در بيماران قلبي نيز ميزان قند خون بسيار مهم است زيرا افزايش آن موجب توليد كلسترول شده (زيرا قند پيش ساز ساختن كلسترول است) بنابراين فاكتور مهمي كه در وخيمتر كردن حال اين دسته از بيماران موثراست، افزايش پيدا ميكند.
منبع:www.salamat.com
/ج
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}